ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ފެންނަން އޮތް އެންމެ އަނދިރި އަދި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ދުވަސްވަރަކީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދުވަސްވަރެވެ. މި ނުރައްކާތެރި އަޅުވެތިކަމުން ރާއްޖެ ސަލާމަތްކޮށް، ދިވެހީންގެ މިނިވަންކަމާއި އިސްލާމީ އަގީދާ ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އެންމެ އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވީ އުތީމު އަލްގާޒީ މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު އަލްއައުޒަމް (ބޮޑުތަކުރުފާނު) އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ހިތްވަރާއި ހިކުމަތްތެރިކަމަކީ މިއަދުވެސް ދިވެހި ގައުމު ފަހުރުވެރިވާ އަދި އިބުރަތް ހާސިލުކުރާ މަތިވެރި ޖިހާދެކެވެ.
ހިޖުރައިން 965 ވަނަ އަހަރު، ޕޯޗުގީޒުން ރާއްޖެއަށް އަތްގަދަކޮށް، އޭރުގެ ރަސްކަލުން ސުލްތާން އަލީ (އާދިއްތަ) ރަސްގެފާނު (އަލީ ރަސްގެފާނު) ޝަހީދުކޮށްލުމަށްފަހު، ރާއްޖޭގައި ގާއިމުކުރީ އަނިޔާވެރި ވެރިކަމެކެވެ. ޕޯޗުގީޒުންގެ ފަރާތުން ރާއްޖެ އަންދާލުމަށް ފޮނުވި އަންދިރިއަންދިރިންގެ އަނިޔާވެރިކަން 15 އަހަރާއި 6 މަސް ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔައެވެ. މި ދުވަސްވަރު ދިވެހީންގެ ދީނާއި ސަގާފަތް ނައްތާލައި، މަޖުބޫރުން ދީން ބަދަލުކުރުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރިއެވެ.
މި އަނދިރި ހާލަތުގައި ގައުމުގެ ހައްގުގައި ތެދުވުމަށް ނިންމެވީ ހއ އުތީމު ހަތަރު ބޭންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހައްމަދު ތަކުރުފާނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ބޭބެ ހަސަން ތަކުރުފާނާއި ކުޑަބޭބެ އަލީ ތަކުރުފާނެވެ. ގައުމުގެ އަޅުވެތިކަން ނައްތާލުމަށްޓަކައި އެބޭފުޅުން ފެއްޓެވީ ވަރަށް ރޭވުންތެރި އަދި ހިކުމަތްތެރި މަސައްކަތްޕުޅެކެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރެއްވި ކަމަކީ ހަނގުރާމައަށް ބޭނުންވާ އޮޑިއެއް ބަނުމުގެ މަސައްކަތެވެ.
އަންދިރިއަންދިރިންގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ރާއްޖޭގައި ސިއްރިއްޔާތުގައި ބަނދެވުނު އޮޑިއަކީ ތާރީހުގައި މަޝްހޫރު “ކަޅުއޮށްފުންމި” އެވެ. މި އޮޑި ބަނުމުގައި ބޭނުންކުރި ހިކުމަތްތެރި އުކުޅުތަކާއި، އޮޑީގެ ހަލުވިކަމަކީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އުޅަނދުފަހަރަށް އޮޅުވާލުމަށް ބޭނުންކުރި މުހިންމު ހަތިޔާރެކެވެ. ކަޅުއޮށްފުންމިއަކީ ހަނގުރާމައިގެ ހިކުމަތުގެ އެންމެ އުސްފުރާޅެވެ.
މުހައްމަދު ތަކުރުފާނުގެ ހަނގުރާމައިގެ އުކުޅަކީ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމުގައި ރަށްރަށަށް އަރައި، ޕޯޗުގީޒުންގެ ލަޝްކަރުތަކަށް ކުއްލި ހަމަލާތައް ދިނުމެވެ. އަދި އިރުއަރަންވާއިރަށް އެ ރަށަކުން ފައިބައިގެން ކަނޑުމައްޗަށް ނުކުމެ، ޕޯޗުގީޒުންނަށް ނުފެންނާނެހެން ފިލައި ތިބުމެވެ. މިގޮތަށް ދިން ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ޕޯޗުގީޒުންގެ ސިފައިންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއް އުފެދިގެންދިޔައެވެ.
މި ގައުމީ ޖިހާދުގެ ތެރޭގައި ބޮޑެތި ގުރުބާނީތަކެއް ވެސްވާންޖެހުނެވެ. އެގޮތުން ހއ ތަކަންދޫގައި އުޅުއްވަނިކޮށް، އަލީ ތަކުރުފާނު ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތުން ޝަހީދުވެގެންދިޔައެވެ. އެކަމަކުވެސް، މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު ހިތްވަރު އެލުވައެއް ނުލެއްވިއެވެ. ކުޑަބޭބެގެ ޝަހީދުވުމުގެ ހިތާމާއާއެކުވެސް ގައުމީ ޖިހާދު އިތުރަށް ވަރުގަދަކުރެއްވިއެވެ.
ހަނގުރާމައިގެ ފަހު މަރުހަލާގައި މާލެއަށް ހަމަލާދިނުމަށްޓަކައި، މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު ވަނީ ބޭރުގެ އެހީތެރިކަންވެސް ހިކުމަތްތެރިކަމާއެކު ހޯއްދަވާފައެވެ. އެގޮތުން މަލަބާރުގެ (ކަންނަންނޫރު) އަލީ ރާޖާއާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ހައްދަވައި، ހަނގުރާމައަށް ބޭނުންވާ އިތުރު ސިފައިންނާއި އެހީތެރިކަން ހޯއްދެވިއެވެ. މިއީ ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ނެންގެވި ވަރަށް ހިކުމަތްތެރި ފިޔަވަޅެކެވެ.
ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ރަބީއުލްއައްވަލް މާހުގެ 1 ވަނަ ވިލޭރޭ، މުހައްމަދު ތަކުރުފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ލަޝްކަރު މާލެއަށް އަރައި، އަންދިރިއަންދިރިން ބަލިކޮށް، އޭނާ ގަތުލުކުރެއްވިއެވެ. މިއާއެކު ޕޯޗުގީޒުންގެ 15 އަހަރަށްވުރެ ދިގު އަނިޔާވެރި އަޅުވެތިކަން ނިމުމަކަށް އައިސް، ރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބިގެންދިޔައެވެ.
މިނިވަންކަމަށްފަހު، މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު ރާއްޖޭގެ ތަހުތުގައި އިށީންނަވައި، ގައުމު އާރާސްތުކުރުމުގެ ބޮޑު މަސައްކަތްޕުޅު ފެއްޓެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދާއި، ސިފައިންގެ ނިޒާމާއި، އަދި އިސްލާމީ ޝަރީއަތް ގާއިމުކުރުމަށް ގިނަ އިސްލާހުތަކެއް ގެންނެވިއެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފައިސާގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރެއްވީވެސް އެކަލޭގެފާނެވެ.
އުތީމު މުހައްމަދު ތަކުރުފާނު ދެއްކެވި ހިތްވަރާއި، ވިސްނުންތެރިކަމާއި، އަދި ގައުމީ ޖިހާދަކީ ދިވެހި ތާރީހުގައި ރަން އަކުރުން ފެވިފައިވާ ފަހުރުވެރި ހާދިސާއެކެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކު ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކުރާ ގައުމީ ދުވަހަކީ މި މަތިވެރި ނަސްރާއި ޖިހާދުގެ ހަނދާން އާކޮށްދޭ ދުވަހެކެވެ. މިއަދުގެ ޖީލުތަކަށް މުހައްމަދު ތަކުރުފާނުގެ ހަޔާތްޕުޅުން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު އިބުރަތަކީ ގައުމީ މަސްލަހަތާއި މިނިވަންކަން ހިމާޔަތްކުރުމުގައި އެކުވެރިކަމާއެކު ސާބިތުވެ ތިބުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.
