ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ސިޓީ ކަމަށްވާ އައްޑޫ ސިޓީގެ ރައްޔިތުން މިއަދު ތިބީ ތަރައްގީގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތަކެއް ހުއްޓިފައިވާތީ އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުމުގައެވެ. މަގު ހެދުމާއި، ބްރިޖު އެޅުމާއި، ފަތުރުވެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް ސަރުކާރުތަކުން ވެފައިވާ ވައުދުތައް ފުރިހަމަނުވެ ދިގުލައިގެން ދިއުމަކީ އައްޑޫގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި މާޔޫސްކަން އުފެދިފައިވާ ކަމެކެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރާ ކުރިމަތިލިއިރު، އައްޑޫގެ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއްގެ ދުވެލި ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ. ކަރަންޓުގެ މައްސަލަތަކާއި އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ މަސައްކަތްތައް ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން، އައްޑޫގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމަށް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އައްޑޫގެ ކޮންމެ ރައްޔިތެއްގެ ދިރިއުޅުމާ ގުޅިފައިވާ، އަދި އެ ސިޓީގެ މުސްތަގުބަލާ ގުޅިފައިވާ މުހިންމު މައްސަލައެކެވެ.
އައްޑޫގެ ތަރައްގީއަކީ ކޮންމެ ރިޔާސީ އިންތިހާބެއްގައިވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން އެންމެ ބޮޑަށް ވައުދުވާ އެއް ދާއިރާއެވެ. ފާއިތުވި ސަރުކާރުތަކުން ވަނީ އައްޑޫގައި ފަތުރުވެރިކަން ފުޅާކުރުމަށާއި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައިގެ ބަނދަރު ތަރައްގީކުރުމަށާއި، ރަށްތައް ގުޅާލުމަށް ބޮޑެތި މާސްޓަރ ޕްލޭންތަކެއް އެކުލަވާލާފައެވެ. ނަމަވެސް، މި ޕްލޭންތައް ހަގީގަތަކަށް ހެދުމުގައި ވަނީ ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. މިސާލަކަށް، ހަންކެޑެ ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއަކީ ފާއިތުވި ވިހި އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކި ފަހަރު މަތިން ފަށަން މަސައްކަތްކޮށް، ނުފެށި އޮތް މަޝްރޫއެކެވެ. ޗައިނާގެ ކުންފުންޏަކާ ހަވާލުކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދަން އުޅުނު މި މަޝްރޫއު ހުއްޓިފައި އޮތުމަށްފަހު، ދާދި ފަހުން ވަނީ ތުރުކީގެ އިންވެސްޓަރަކާ ހަވާލުކޮށްފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހިތަދޫ އާއި ހުޅުމީދޫ ގުޅާލާ ބްރިޖުގެ މަޝްރޫއަކީވެސް ރައްޔިތުން ވަރަށް ބޮޑަށް އުންމީދުކުރި މަޝްރޫއެކެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ޕްރިލިމިނަރީ ޑިޒައިން އަދި ސާވޭގެ މަސައްކަތް މިސްރުގެ ކުންފުންޏަކާ ހަވާލުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އަދިވެސް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.
އައްޑޫގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް މަސައްކަތްތައް ނިމިފައިވީ ނަމަވެސް، ގިނަ މަސައްކަތްތައް ހުރީ މަޑުޖެހިފައެވެ. އިންޑިއާގެ އެފްކޮންސް ކުންފުނިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ އައްޑޫ ސިޓީގެ މަގު ހެދުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 111 ކިލޯމީޓަރުގެ މަގު ހަދައި، 1.4 ކިލޯމީޓަރުގެ ޑިޓުއަރ ލިންކް ރޯޑެއް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި 106 ކިލޯމީޓަރުގެ ޑްރެއިނޭޖް ނިޒާމާއި 38 ޕަމްޕިންގ ސްޓޭޝަން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓު ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއު އަދިވެސް އެއްކޮށް ނުނިމެއެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހާ ހަމައަށް އެ މަޝްރޫއުގެ 60 އިންސައްތަ ނިމިފައިވާއިރު، އަމާޒަކީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރެއަށް މަސައްކަތް އެއްކޮށް ނިންމާލުމެވެ.
ހަންކެޑެ މަޝްރޫޢަށް ބަލާއިރު، ތުރުކީގެ އިންވެސްޓަރަކާ ހަވާލުކޮށްގެން 1،000 އެނދުގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަޝްރޫއެއް ފެށުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. މިއީ 3،000 އެނދު ތަރައްގީކުރުމަށް ރޭވިފައިވާ ބޮޑު ޕްލޭންގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވައްސެވެ.
އައްޑޫގެ ކަރަންޓުގެ ހާލަތު އޮތީ ވަރަށް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހު އައްޑޫއަށް ދިމާވި ކަރަންޓުގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް 1.8 މެގަވޮޓުގެ ޖަނަރޭޓަރެއް ގެންދަން ޖެހުނެވެ. ދާއިމީ ހައްލެއްގެ ގޮތުން 32 މެގަވޮޓުގެ އިންޖީނުގެއެއް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.
މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓިފައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން އައްޑޫގެ އިގްތިސާދަށް ދަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަމުންނެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަޝްރޫއުތައް ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ވަނީ މަދުވެފައެވެ. އައްޑޫގެ ޒުވާނުންނަށް ރަށުގައި ތިބެގެން ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހަނިވެ، ގިނަ ބަޔަކު ވަޒީފާ ހޯދުމަށް މާލެއަށް ނުވަތަ އެހެން ރަށްރަށަށް ހިޖުރަކުރަން ވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. ވިޔަފާރިވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އުމްރާނީ ތަރައްގީ ލަސްވުމަކީ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
ކަރަންޓުގެ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އާންމު ދިރިއުޅުމަށާއި ކުދި ވިޔަފާރިތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. ގަން އެއަރޕޯޓުގެ މަސައްކަތް ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފްލައިޓްތައް އިތުރުކުރުމަށް އޮތް ހުރަސްތައް އަދިވެސް ނުފިލައެވެ. މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމްއޭސީއެލް) އިން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ވަނީ ގަން އެއަރޕޯޓުގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ފެންވަރުގެ ޑިއުޓީ ފްރީއެއް ހެދުމަށް ނިންމާފައެވެ. މިއީ ފަތުރުވެރިން އިތުރުކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ނަމަވެސް، އެއަރޕޯޓުގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތައް ނުނިމި ދިގުލައިގެން ދިއުމަކީ ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.
ސަރުކާރުން ބުނަމުންދަނީ ހުއްޓިފައިވާ މަޝްރޫއުތައް އަލުން ފެށުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިއްވެވި ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ހުއްޓިފައިވާ ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ކުރިއަށް އޮތް ދެ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފެށޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި މުޅި ރާއްޖޭގައި 1،043 މަޝްރޫއު ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށް ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ. އިމާރާތްކުރުމާއި ބިނާރާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބައެއް މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓިފައިވަނީ ބަޖެޓުގައި ފައިސާ ނެތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.
އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ މަޝްރޫއުތައް ލަސްވާތީ އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. އައްޑޫ ސިޓީގެ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓިފައި އޮތުމަކީ އެ ސިޓީގެ މުސްތަގުބަލަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަޝްރޫއުތަކާއި، ބްރިޖާއި، އެއަރޕޯޓުގެ މަސައްކަތްތައް އަވަސްކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް އޭގެ މަންފާ ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ ސަރުކާރުގެ މުހިންމު ޒިންމާއެކެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައި ގަން އެއަރޕޯޓުގެ މަސައްކަތް ނިންމުމަށް އަމާޒު ހިފާފައިވާއިރު، ހަންކެޑެ މަޝްރޫއުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް ފެށޭނެ ތާރީހަކަށް އައްޑޫގެ ރައްޔިތުން ދަނީ އިންތިޒާރުކުރަމުންނެވެ.
